IPO là gì? Ưu điểm và nhược điểm của IPO

0
48

Thuật ngữ IPO gần gũi với dân chơi chứng khoán và còn xa lạ đối với công chúng nói chung. Là một thuật ngữ sử dụng trong thị trường tiền ảo và không phải ai cũng hiểu IPO là gì một cách đúng đắn.

1. IPO là gì?

IPO là thuật ngữ viết tắt của cụm tiếng Anh “initial public offering” có nghĩa là “Đợt chào bán công khai ban đầu”, khái niệm nay đang nhắc đến một lần bán cổ phiếu đầu tiên do một công ty nào đó phát hành ra công chúng. Công chúng ở đây bao gồm tất cả mọi người bao gồm nhà đầu tư cá nhân, tổ chức không hề tham gia vào những ngày đầu tiên của việc mua bán cổ phiếu.

Trước khi có phát hành ra công chúng IPO thì hình thức phát hành riêng lẻ Private được sử dụng cho mọi sàn chứng khoán.

2. Tại sao phải thực hiện IPO?

Có thể ai cũng biết, việc ra mắt cổ phiếu lần đầu trước công chúng sẽ tăng lên nhiều tiền cho công ty, đây cũng là cách để phát triển, mở động một loại hình cổ phiếu.

Các công ty tư nhân từ trước đến nay vẫn luôn có nhiều lựa chọn để huy động vốn như đi vay, tìm nhà đầu tư tư nhân hoặc mua lại một công ty khác. Thế nhưng việc chọn IPO vẫn tăng được một số tiền lớn cho công ty và các nhà đầu tư ban đầu. Nếu phải kể đến một số IPO lớn nhất trừ trước đến nay thì phải kể đến:

  • Tập đoàn Alibaba (BABA) năm 2014 huy động 25 tỷ đô la
  • Tập đoàn bảo hiểm Mỹ (AIG) năm 2006 huy động 20,5 tỷ đô la
  • VISA (V) năm 2008 huy động được 19,7 tỷ đô la
  • General Motors (GM) năm 2010 huy động 18,15 tỷ USD
  • Facebook (FB) năm 2012 huy động được 16,01 tỷ USD

Việc được giao dịch công khai đã mở ra nhiều cánh cửa tài chính: Do sự xem xét kỹ lưỡng từ các nhà phân tích và nhà đầu tư, các công ty đại chúng thường có thể hưởng lãi suất tốt hơn (tức là thấp hơn) khi họ phát hành nợ. Hơn nữa, miễn là có nhu cầu thị trường, một công ty đại chúng có thể phát hành thêm cổ phiếu trong cái gọi là chào bán thứ cấp. Do đó, việc sáp nhập và mua lại dễ dàng hơn để sắp xếp vì cổ phiếu có thể được phát hành như một phần của thỏa thuận.

Đối với các nhà đầu tư, giao dịch trên thị trường mở có nghĩa là thanh khoản. Nếu bạn là cổ đông của một công ty tư nhân, việc bán cổ phần của bạn là rất khó khăn và thậm chí còn khó khăn hơn để định giá cổ phiếu của bạn. Một công ty đại chúng giao dịch trên một thị trường chứng khoán, với người mua và người bán cùng với dữ liệu giao dịch và giá cả đã biết.

Cũng từ đó mà thị trường chứng khoán được gọi là thị trường thứ cấp vì các nhà đầu tư đang mua và bán cổ phiếu từ các nhà đầu tư không khai khác chứ không phải từ chính công ty. Thị trường công cộng và thanh khoản cũng giúp một công ty có thể thực hiện các lợi ích như kế hoạch sở hữu cổ phiếu của nhân viên (ESOP).

3. Ưu và nhược điểm của IPO

IPO là khi công ty bán cổ phiếu ra công chúng. Như vậy, nếu một công ty có thể thuyết phục mọi người mua cổ phiếu của mình thì có thể thu được rất nhiều tiền. Tuy nhiên, xét về mặt nào cũng IPO cũng đều có 2 mặt: Tốt và xấu.

a. Ưu điểm

  • Những nhà đầu tư lớn dễ dàng huy động vốn
  • Cung cấp cho công ty một chi phí vốn thấp hơn
  • Tăng sự hiện diện, uy tín và hình ảnh công khai của công ty, có thể giúp doanh thu và lợi nhuận của công ty
  • Các công ty đại chúng có thể thu hút và duy trì quản lý tốt hơn
  • Tạo thuận lợi cho việc mua lại
  • Tăng số tiền lớn nhất cho công ty so với các lựa chọn khác

b. Nhược điểm

  • Công ty bắt buộc phải tiết lộ thông tin tài chính, kế toán, thuế và các thông tin kinh doanh khác
  • Chi phí pháp lý, kế toán và tiếp thị đáng kể
  • Tăng thời gian, nỗ lực và sự chú ý cần thiết của quản lý để báo cáo
  • Rủi ro yêu cầu tài trợ sẽ không được nâng lên nếu thị trường không chấp nhận giá IPO, khiến giá cổ phiếu thấp hơn ngay sau khi chào bán
  • Phải công khai thông tin cho khách hàng và như vậy thì sẽ có lợi cho các đối thủ cạnh tranh khác
  • Mất quyền kiểm soát và các vấn đề cơ quan mạnh hơn do các cổ đông mới, những người có quyền biểu quyết và có thể kiểm soát hiệu quả các quyết định của công ty thông qua ban giám đốc
  • Tăng nguy cơ về các vấn đề pháp lý hoặc quy định như các vụ kiện hành động của lớp chứng khoán tư nhân và hành động của cổ đông

Tham khảo thêm: CRM là gì?

Chỉ trước khi IPO, công ty mới phát hành cổ phiếu trực tiếp cho các cổ đông. Điều này có nghĩa là khi bạn mua cổ phiếu của một công ty, bạn sẽ không giao tiền đầu tư của mình cho công ty, mà thay vào đó là bất cứ ai bán cho bạn cổ phần của họ. Khi một công ty bán cổ phần ra công chúng, công ty và chủ sở hữu của nó vẫn giữ một phần đáng kể trong tổng số cổ phiếu, vì vậy một số nhà đầu tư và đồng sáng lập sớm vẫn có thể có ảnh hưởng lớn đến định hướng của công ty mặc dù có thêm một số lượng lớn các cổ đông mới.